Investeringsaftrek: vier regelingen en één datum die alles bepaalt

Een ondernemer kocht zonnepanelen voor zijn bedrijfspand. Goede investering, verstandig moment, netjes geregeld. Toen de factuur binnenkwam, meldde hij het bij ons. En toen bleek dat hij de aftrek was misgelopen. Niet omdat de panelen er niet voor in aanmerking kwamen. Wel omdat de termijn was verstreken.

“Had hij zijn investering vooraf overlegd, dan hadden we aan de voorkant kunnen acteren. Nu was het geld weg.”

De termijn die de meesten missen

Voor de milieu-investeringsaftrek, de energie-investeringsaftrek en de willekeurige afschrijving milieu-investeringen geldt dezelfde regel: je moet ze melden bij de RVO binnen drie maanden na het aangaan van de investeringsverplichting.

Let goed op dat laatste. De termijn begint niet bij de factuur, maar bij je handtekening. Op het moment dat je de offerte of de koopovereenkomst ondertekent, gaat de klok lopen.

Zit er vier maanden levertijd op je investering en wacht je met melden tot de factuur er is, dan ben je dus per definitie te laat. Precies wat er bij die zonnepanelen gebeurde.

KIA: de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek

De bekendste van de vier, en de enige die je niet bij de RVO aanvraagt maar zelf in je aangifte regelt. Dat kan in de inkomstenbelasting en in de vennootschapsbelasting.

De KIA is geen percentage dat van je investering af gaat. Het is een percentage ván je investering dat je in het jaar van investeren extra van je winst mag aftrekken, bovenop de gewone afschrijving. Welk percentage of bedrag dat is, hangt af van drempels en schijven in de KIA-tabel.

Waarvoor de KIA niet geldt

• Bedrijfsmiddelen die je voor 70 procent of meer verhuurt
• Personenauto’s, tenzij ze bestemd zijn voor beroepsvervoer

Dat eerste punt verrast ondernemers regelmatig. Koop je iets met de bedoeling het door te verhuren, dan is de KIA niet aan de orde.

MIA en EIA: twee lijsten, hetzelfde principe

De milieu-investeringsaftrek en de energie-investeringsaftrek werken op dezelfde manier. Een percentage van het investeringsbedrag mag je, bovenop de normale afschrijving, extra van je fiscale winst aftrekken.

Het verschil zit in de lijst en het percentage.

MIA. Geldt voor bedrijfsmiddelen op de Milieulijst. Het aftrekpercentage is 27, 36 of 45 procent, afhankelijk van de milieu-impact en hoe gangbaar het bedrijfsmiddel al is.

EIA. Geldt voor bedrijfsmiddelen op de Energielijst, gericht op energiebesparing en duurzame energie. Het aftrekpercentage is vast: 40 procent.

Beide kennen een minimuminvestering van 2.500 euro per bedrijfsmiddel, en beide moet je binnen drie maanden na het aangaan van de verplichting melden bij de RVO. Daar krijg je een beschikking voor.

Kiezen, niet combineren

Voor hetzelfde bedrijfsmiddel kun je nooit én MIA én EIA krijgen. Je moet kiezen. Welke van de twee gunstiger uitpakt, hangt af van het percentage waar het bedrijfsmiddel voor in aanmerking komt.

Wat wel kan: beide zijn te combineren met de KIA.

VAMIL: geen extra aftrek, maar vrijheid in timing

De VAMIL wordt vaak in één adem met de MIA genoemd, maar is fundamenteel iets anders. Het levert geen extra aftrekpost op. Het geeft je de vrijheid om zelf te bepalen wanneer je afschrijft: tot 75 procent van de investering mag je willekeurig afschrijven, op een moment dat jou uitkomt.

Het voordeel is dus een liquiditeitsvoordeel. Je schuift belasting naar een later moment. Bij MIA en EIA wordt je totale belastbare winst over de jaren heen daadwerkelijk lager, bij VAMIL niet.

De VAMIL gebruikt dezelfde Milieulijst als de MIA en wordt er in de praktijk vaak mee gecombineerd: extra aftrek en timingvrijheid tegelijk. Voor de Energielijst bestaat geen VAMIL-equivalent.

De drie naast elkaar

Percentages en bedragen zoals ze golden bij het schrijven van dit artikel. De lijsten en tarieven worden jaarlijks bijgesteld, dus laat vóór een investering toetsen wat er op dat moment geldt.

En dan het spiegelbeeld: de desinvesteringsbijtelling

Wat je krijgt, kun je ook weer kwijtraken. Heb je KIA gekregen op een bedrijfsmiddel en verkoop je dat middel binnen vijf jaar na 1 januari van het jaar van aanschaf, dan moet je een deel van die aftrek terugbetalen. Dat heet de desinvesteringsbijtelling en die verhoogt je winst in het jaar van verkoop.

De bijtelling geldt als je aan twee voorwaarden voldoet:

• Je verkoopt of vervreemdt het bedrijfsmiddel binnen vijf jaar na 1 januari van het investeringsjaar
• De totale waarde van de vervreemde bedrijfsmiddelen is in dat kalenderjaar hoger dan 2.900 euro

Het gaat niet om je winst, maar om de verkoopprijs

Je berekent de bijtelling door hetzelfde percentage dat je destijds bij de KIA hebt toegepast, toe te passen op de verkoop- of overdrachtsprijs. Niet op de boekwinst en niet op de boekwaarde.

Dat betekent dat je ook een bijtelling kunt krijgen als je met verlies verkoopt, zolang de verkoopprijs boven de drempel uitkomt.

Een rekenvoorbeeld

Stel: in 2022 investeer je 100.000 euro en krijg je daarover 16.784 euro KIA, oftewel 16,78 procent. In 2024 verkoop je één van die bedrijfsmiddelen voor 40.000 euro.

De desinvesteringsbijtelling is dan 16,78 procent van 40.000 euro, dus 6.712 euro. Ongeacht of je op dat specifieke bedrijfsmiddel winst of verlies maakte.

Twee dingen om te weten

• De bijtelling is nooit hoger dan de aftrek die je destijds hebt gekregen. Je betaalt nooit meer terug dan je ooit ontving.
• Verkoop is niet de enige vorm van vervreemding. Overbrengen naar je privévermogen, bestemmen voor verhuur, of een bedrijfsmiddel niet tijdig in gebruik nemen telt voor deze regel ook mee.

Waarom je dit vooraf moet overleggen

Terug naar de zonnepanelen. Die ondernemer deed niets verkeerd. Hij meldde zijn investering netjes, alleen op het verkeerde moment.

En dat is precies het probleem met deze regelingen. Wij zien een investering pas op het moment dat er een factuur langskomt. Doen wij je administratie, dan signaleren we het dan direct. Maar bij de MIA, de EIA en de VAMIL kan de termijn op dat moment al verstreken zijn.

Dus ook als je je administratie bij ons hebt liggen: bel voordat je tekent. Niet als je de factuur hebt, maar als de offerte op je bureau ligt.

Tien minuten overleg kost minder dan het misgelopen voordeel op een set zonnepanelen van duizenden euro’s.